Ik mag kleren uit de winkel mee naar huis nemen om te luchten nadat ik ze gedragen heb. Wie heeft hier ook ervaring mee?
Pas op! Zorg er dan wel voor dat deze regel op schrift staat, zodat je niet achteraf van diefstal beticht kunt worden.
Ik werk het liefst zwart, want dat levert veel meer op. Goed idee, toch?
In principe wordt niemand beter van zwartwerken. Jongeren die in een 'wit' bijbaantje meer dan 14 euro belasting betalen, kunnen hun belastinggeld terugvragen . Bovendien loop je bij zwartwerken enorme risico's als er bijvoorbeeld op je werk iets gebeurt waardoor je fysiek of mentaal in de problemen komt. Zwartwerkers kunnen de schade namelijk niet verhalen op de werkgever. Nooit doen dus!
Ik begin straks met werken bij een andere winkel. Men wil dat ik een dag kom meedraaien, maar daar krijg ik niet voor betaald. Is dat normaal?
Waarom zou je niet betaald krijgen?Als je komt werken, moet je gewoon betaald worden.
Mijn ouders vinden het niet goed dat ik ga werken. Pech voor ze, toch?
Als je jonger bent dan 16 jaar gaat deze vlieger niet op. Dan heb je namelijk toestemming nodig van wat heet je 'wettelijke vertegenwoordiger' (vader, moeder, voogd).
Jelle
Middelbare scholier en vakkenvuller supermarkt
Ik heb een nul-urencontract. Ik reken elke zaterdag op mijn uren om mijn telefoonabonnement te betalen. Nu word ik soms niet ingeroosterd. Wat kan ik doen?
Veel jongeren weten niet dat ze ook met een nul-urencontract recht hebben op zekerheid van inkomen. Als je drie maanden lang elke week, of tenminste 20 uur per maand hebt gewerkt dan gaat de wet er van uit dat je een arbeidsovereenkomst hebt voor het gemiddelde van de gewerkte uren. Dus dan heb je ook recht op loon, ziektegeld, ontslagbescherming enzovoorts.
We pakken wel eens een snoepje of koekje uit een zakje waar een scheurtje in zit. Dat mag toch wel?
Nee dat is diefstal. Geef verpakkingen die stuk zijn aan je leidinggevende.
Als vakkenvuller heb ik geen pauzes. Klopt dat?
Nee dat klopt niet. Ook als vakkenvuller heb je recht op pauze. Als je langer dan 5 uur aan het werk bent hebt je recht op 30 minuten pauze (dat kan opgesplitst worden naar 2 x 15 minuten), Bij een dienst langer dan 8 uur heb je recht op 45 minuten waarvan 30 minuten aaneengesloten. Als je langer dan 10 uur werkt op een dag heb je recht op 1 uur pauze, waarvan 30 minuten aaneengesloten. Een pauze duurt minimaal 15 minuten en in deze pauze hoef je geen enkele werkopdracht uit te voeren. Maar de pauzes worden ook niet uitbetaald.
Vanaf welke leeftijd mag iemand in een winkel werken?
Vanaf 15 jaar mag je vakken vullen in de supermarkt. Dit mag maximaal 12 uur per week, waarvan 2 uur per schooldag en 8 uur op andere dagen. Je mag niet werken voor 07:00 uur 's ochtends of na 19:00 uur 's avonds. Als je toestemming hebt van je ouders mag je op zondag werken. Maar áls je op zondag werkt, dan mag je niet op zaterdag werken. In de zomervakantie mag je maximaal vier weken werken, verspreid over zes weken. Per week mag je dan niet meer dan 40 uur werken.
Carmen
Verkoopmedewerkster speelgoedwinkel
Moet ik mijn arbeidsovereenkomst ondertekenen?
Ja dat moet. De werkgever zal hier vaak ook om vragen. Maar pas op: teken niets dat je niet eerst hebt laten nakijken (door bijvoorbeeld een deskundige van de vakbond), want waar je voor tekent daar zit je aan vast. Bovendien is het helemaal niet raar als je aangeeft dat je de overeenkomst mee naar huis wilt nemen om 'm eerst nog even te kunnen bestuderen.
Om uit de kosten te komen heb ik meerdere baantjes. Nu doen ze daar op het werk moeilijk over. Kan dit wel?
Meestal vinden werkgevers het niet prettig als je ook nog in een andere winkel werkt. Vaak wordt een verbod op nevenactiviteiten zelfs in het contract opgenomen. Loop je hier tegenaan? Vraag advies aan de vakbond.
Ik moet een kwartier voor de opening van de winkel aanwezig zijn en krijg daar niet voor betaald. Vreemd, toch?
Je werkgever kan wel vragen of je eerder wilt komen, maar dan moet hij je ook betalen. Wel kan hij je verzoeken ervoor te zorgen dat je helemaal klaar bent en op de winkelvloer staat als de winkel opengaat.
Heb ik altijd recht op maaltijdvergoeding als ik de koopavond moet werken?
In de cao voor de speelgoedwinkels is geregeld dat je alleen recht hebt op een maaltijdvergoeding als je voor 13.30 uur begonnen bent met werken en als je dezelfde dag tot na 18.30 uur moet doorwerken. Bovendien moet je dan wel een kassabonnetje kunnen laten zien met de kosten voor de maaltijd. In plaats van een vergoeding mag de werkgever je ook een maaltijd aanbieden. Doet hij dat, dan heb je geen recht meer op een vergoeding, ook al kom je met een kassabonnetje.
Laatst toen het even rustig was in de winkel, stuurde mijn baas mij naar huis. Ik had echter op dat uur werken gerekend. Kan ik zomaar weggestuurd worden als het niet druk is?
Nee dat kan niet. Als je hebt afgesproken dat je tot een bepaalde tijd werkt, dan moet je er zijn, maar dat betekent ook dat je werkgever je moet betalen. Als het ineens minder druk is, is dat het risico van je werkgever.
Emma
ROC-studente, Handel & Mode
Wat is het afhelpkwartier?
Dat is de tijd die nodig is om na het sluiten van de winkel het werk af te ronden zoals het weghelpen van de laatste klanten, de kassa afsluiten en het geld afstorten. Dit kwartier moet uitbetaald worden tegen het normale uurloon.
Wat is goed werknemerschap?
Volgens de wet moet je je als 'goed werknemer' gedragen. Wat dat precies is, verschilt van geval tot geval. Stel: je collega is ziek en je werkgever vraagt of jij een aantal taken kan overnemen. Als goed werknemer neem je deze taken over. Uiteraard moet het wel redelijk zijn wat hij je vraagt. Maar het kan ook inhouden dat je je houdt aan de voorschriften, zoals niet roken als er een rookverbod geldt.
Een collega is laatst ontslagen omdat toen haar tas werd doorzocht bleek dat er een artikel uit de winkel inzat. Mag de werkgever zomaar je tas doorzoeken. Je hebt toch recht op privacy?
Controle oké, maar niet overdrijven svp. Toch staat de wet dergelijke controle toe. Zolang het maar open en eerlijk en netjes gebeurt. Dus niet fouilleren, want dat is alleen aan de politie voorbehouden. Maar wel zo nu en dan spelsgewijs en zonder aanzien des persoons op een discrete manier tassen controleren, bijvoorbeeld alleen de tassen van degenen die met een dobbelsteen een zes gooien. En alleen bínnen de muren van de winkel.
Welke werkzaamheden mag ik wel en niet doen?
Dat is afhankelijk van je leeftijd. In de wet staat dat je eigenlijk pas mag gaan werken als je 16 jaar oud of ouder bent. Maar er zijn uitzonderingen, zoals auto's wassen en folders verspreiden. Dat mag je al op jongere leeftijd (13, 14) doen. Op je 15e mag je meer, zoals vakkenvullen, en bedienen in een restaurant, terwijl je vanaf je 16e bij alle werkzaamheden mag doen zolang die maar niet te zwaar of gevaarlijk zijn. Meer informatie? Vraag het de bond.
Gijs
Verkoopmedewerker modewinkel
Het is 's zomers in onze winkel zo warm dat ik bijna flauw val. Wat te doen?
Vraag je werkgever of hij zorgt voor verkoeling door bijvoorbeeld ventilatoren te plaatsen, airconditioning aan te schaffen, ijsjes aan te bieden, deuren open te zetten, lampen te doven en zo meer. Een ander hulpmiddel kan zijn dat je meer pauzes krijgt zodat je zelf verkoeling kunt zoeken. Ga dus samen met je collega's het gesprek aan met je werkgever. En weet dat deze er in ieder geval voor moet zorgen dat jullie voldoende (gratis) te drinken krijgen.
Ik was afgelopen koopavond ziek en heb geen salaris ontvangen. Is dit normaal?
In de mode- en sport-cao zijn wachtdagen bij ziekte afgesproken. Per ziektegeval mag één wachtdag worden ingehouden en hoeft over die dag geen loon te worden betaald.
Ze doen bij ons op het werk erg moeilijk over te laat komen. Maar dat kan toch gebeuren?
Je moet op tijd komen. Je hebt nu eenmaal afgesproken hoe laat je begint en dan moet je er ook zijn.
Ik moet opeens vakantie opnemen van mijn baas terwijl ik mijn uren nodig heb om een wereldreis te kunnen maken. Kan dit zomaar?
In de mode-cao staat dat een vakantieperiode vastgesteld dient te worden conform de wensen van de medewerker. Alleen in echt dringende gevallen kan hiervan worden afgeweken. Maar dan is het aan de werkgever om te bewijzen dat het echt moét. Bovendien moet hij je dan de kosten vergoeden die je eventueel al voor je vakantie hebt gemaakt, zoals het boeken van de reis.
Romy
Caissiere in supermarkt
In jouw sector zijn reiskosten voor woon-werkverkeer vaak niet geregeld. Gelukkig kun je bij het invullen van je belastingpapieren wél reisaftrek opvoeren. De reisafstand dient dan wel geheel of gedeeltelijk per openbaar vervoer te zijn afgelegd. Bovendien moet je minimaal één keer per week of minstens veertig dagen per jaar van en naar je werk reizen. En is de afstand van de enkele reis minder dan tien kilometer, dan krijg je geen reisaftrek
Ik kijk mijn loonstrookje nooit na. Het salaris zal toch wel kloppen?
Niet slim, want overal kunnen fouten worden gemaakt. Hou je uren dus bij. Dan kan je naderhand controleren of de betaling inderdaad klopt.
Ik heb geen vakantiegeld en vakantie-uren. Als ik vrij wil hebben, heb ik dus geen geld. Mag dit wel?
FNV Bondgenoten vindt van niet en heeft daarom Albert Heijn voor de rechter gedaagd. Die betaalt naar eigen zeggen een all-inn salaris waarbij alle vakantiegeld en vakantie-uren in het uurloon zouden zitten. AH zegt dat dit voor het bedrijf makkelijker is, maar de vakbond vindt dit onzin. Ook lijkt het hierdoor dat Albert Heijn meer salaris betaalt, maar dat is natuurlijk niet zo.
Wat is dat eigenlijk, goed werkgeverschap?
In de wet staat een werkgever zich als een 'goed werkgever' moet gedragen. Dit betekent dat hij altijd moet kijken of het redelijk is wat hij van je vraagt. Maar ook dat hij moet zorgen voor bijvoorbeeld een veilige werkplek.
Ik doe hetzelfde werk als mijn collega maar ik verdien veel minder. Is dat geen discriminatie?
Kijk of je daadwerkelijk hetzelfde werk doet. Zo ja, onderzoek dan of je collega even oud is. Beantwoordt ook de vraag of je collega er al langer werkt en daardoor meer functiejaren heeft Is dit niet het geval, dan kan het zijn dat je werkgever onterecht onderscheid maakt. Daar kan je met recht tegen protesteren.
Alex
ROC-studente, Handel en Ondernemerschap
Heb ik recht op belastingteruggave?
Ja, als je in een jaar meer dan 14 euro belasting hebt betaald in een bijbaan of vakantiebaan, dan heb je recht op belastingteruggave. Vul dan voor 1 april het jaar daarna het formulier in dat je kunt downloaden op de website van de belastingdienst. Als je recht hebt op teruggave, wordt het bedrag voor 1 juli op je rekening gestort.
Mijn ouders hebben het steeds over vast werk. Wat is dat eigenlijk?
Vast werk is werk met een contract voor onbepaalde tijd, dus zonder einddatum. Als je werkgever van je af wil, moet hij hiervoor toestemming vragen aan het CWI of de kantonrechter. Een contract voor bepaalde tijd heeft een begindatum in (bijv. 1 januari 2012) en een einddatum (bijv. 31 dec 2012). In de wet is opgenomen dat een werkgever iemand maar een beperkt aantal contracten voor bepaalde tijd mag aanbieden. Daarna wordt het automatisch een contract voor onbepaalde tijd.
Mijn filiaalmanager is een eikel. Hij blaft me af en maakt vervelende seksistische opmerkingen. Moet ik dat allemaal pikken?
Nee natuurlijk niet. Zeg dat je het vervelend vindt dat hij zo tegen je praat. Zoek het hogerop als hij er mee doorgaat. Kijk of er een vertrouwenspersoon is binnen het bedrijf. Kom je er niet uit, neem dan contact op met personeelszaken.
Ik vind het best griezelig om na winkelsluiting door het winkelcentrum te lopen als ik naar huis ga. Wat kan ik doen?
Je kunt met collega's afspreken dat jullie gezamenlijk lopen naar de halte van het openbaar vervoer, het station, de parkeerplaats etc. Denk hierbij ook aan collega's van andere winkels dan die waarin jij zelf werkt. In ieder geval is het slim om gelijktijdig de winkel af te sluiten, zodat je niet in je eentje hoeft te sluiten en helemaal alleen door een donker winkelcentrum moet lopen
Max
Verkoppmedewerker modewinkel
Ik wil per direct stoppen bij deze winkel want ik kan in een veel leukere winkel een baan krijgen. Mag dat?
Nee, meestal heb je een opzegtermijn. Je moet je daar aan houden. Vaak mag je wel je vakantiedagen gebruiken om eerder weg te kunnen, maar je werkgever hoeft hier niet aan mee te werken.
Het is altijd maar weer afwachten wanneer het loon wordt gestort. Heb jij dat ook?
In je arbeidsovereenkomst staat meestal wanneer het salaris wordt betaald. Spreek je werkgever er direct op aan als hij te laat betaalt. Het is verstandig dit ook schriftelijk te bevestigen. Bewaar een kopie van de brief voor je eigen administratie. Als je werkgever na een week nog niet betaald heeft, is het verstandig om de vakbond in te schakelen.
Ik kan mijn pauze niet opnemen omdat we met te weinig mensen in de winkel zijn. Maar ik krijg de tijd die ik doorwerk ook niet uitbetaald. Wat te doen?"
Je werkgever is verplicht je pauze te geven. Krijg je geen pauze, dan is het minste wat hij kan doen je de gewerkte tijd uit te betalen! Anders heb je én geen pauze én je werkt een uur langer zonder dat je dat betaald krijgt. Dat zou toch al te gek zijn?!
Op zondag krijg ik extra betaald. Waarom op koopavonden dan niet?
Dat hangt af van de winkel waar je werkt. In de mode-cao word je niet langer extra betaald voor koopavonden.
Kira
Verkoopmedewerkster modewinkel
Het tocht in de winkel omdat de deuren constant open staan. Daardoor ben ik in het weekend vaak snip verkouden en kan ik minder stappen. Hoe kan dit worden opgelost?
Ga het gesprek met je werkgever aan en vertel hem dat ook de klanten een koude en tochtige winkel niet waarderen. Ook helpt het als je de arbodienst van het bedrijf inschakelt en deze informeert over de klacht.
Ik vind het best akelig dat we 's avonds met heel weinig mensen in de winkel zijn. Hoe ga jij hier mee om?
Het is een idee om met collega's van de buurwinkels af te spreken dat jullie elkaar in de gaten houden (sms-alert).
Ik ben verplicht kleding uit de zaak te dragen als ik werk. Is dit redelijk?
Dat hangt er van af wie de kleding betaalt. Volgens de wet is werkkleding kleding die nodig is voor het werk en die normaal gesproken niet geschikt is om in de vrije tijd te dragen. Denk aan bedrijfskleding en veiligheidskleding. Is dergelijke werkkleding verplicht, dan moet de werkgever hier voor zorgen. Natuurlijk kan jouw werkgever je ook korting geven op de kleding uit de winkel, maar als je maar een baan hebt voor een paar uurtjes dan is het onredelijk als van je geëist wordt dat je uitsluitend kleding uit de winkel draagt. Bepaalde standaardkleding mag weer wel van je gevraagd worden, zoals een zwarte broek en/of een wit t-shirt, omdat je er redelijkerwijs vanuit kunt gaan dat iedere persoon deze wel in zijn garderobe heeft.
Ik heb mijn vakantie geboekt en al een deel van de reissom betaald. Opeens zegt mijn baas nu dat ik niet kan gaan. Daar gaat mijn vakantie en mijn voorschot. Hoe nu verder?
Een vakantieverzoek moet je (schriftelijk) bij je werkgever indienen. Hij kan je verzoek binnen twee weken weigeren als hij daar goede redenen voor heeft. Heeft hij je verzoek binnen twee weken niet afgewezen, dan ligt de vakantie in principe vast. Na deze twee weken kan de werkgever je vakantie alleen alsnog weigeren als daarvoor een gewichtige reden aanwezig is. In dat geval is het redelijk dat hij je de kosten vergoedt die je dan al hebt gemaakt
Ik repeteer op donderdagavond met mijn band. Nu wil mijn baas opeens dat ik op die avond kom werken. Mag ik weigeren?
Het hangt ervan af of je werkgever een belangrijke reden heeft om je dit te vragen. Misschien zijn er plotseling zieken en is er niemand anders die kan invallen. In dit soort gevallen kan hij van je verlangen dat je komt.
Job
ROC-student, Hander & Marketing
Ik heb een beurs, hoeveel mag ik bijverdienen?
Om zonder problemen te kunnen bijverdienen mag je in 2011 maximaal 13.215,83 euro aan inkomsten hebben. Dat is inclusief de beurs zelf, maar ook 'alle andere inkomsten darnaast.
Als je op je werk een opdracht krijgt en die is redelijk en billijk (dus inclusief de winkel poetsen, een boodschap doen of de ramen lappen) dan mag je dat niet weigeren. Maar als er iets raars van je wordt gevraagd dat helemaal niets met je functie te maken heeft, dan mag je weigeren. Twijfel je of je iets wel of niet moet doen? Vraag het dan even na, want op echte werkweigering staat ontslag op staande voet.
Helaas is apparatuur vaak zwaar. Hoeveel gewicht mag je tillen?
Volgens de wet mag op het werk hooguit 23 kilo worden getild. Heb je iets zwaarders? Vraag dan je collega's om te helpen tillen. Je kunt je rug maar één keer verpesten.
Hoeveel koopavonden ben ik verplicht te werken?
Je kan hooguit verplicht worden drie koopavonden per week te werken. Uitzondering zijn de extra koopavonden met Sinterklaas en Kerst. Dan kan en mag je verplicht worden meer koopavonden te draaien. Hier staat tegenover dat je op jaarbasis je niet verplicht kan worden gemiddeld meer dan twee koopavonden per week te draaien
